1c022983

Kunzwisisa Kusiyana Pakati Pemhando dzeRefrigerant dzeRefrigerators

Midziyo yemazuva ano yekutonhodza zvinhu inokosha pakuchengetedza chikafu, asi mafiriji akadai seR134a, R290, R404a, R600a, uye R507 akasiyana zvakanyanya pakushandiswa. R290 inowanzo shandiswa mumakabati ezvinwiwa mufiriji, nepo R143a ichiwanzo shandiswa mumakabati madiki edoro. R600a inowanzo chengeterwa michina yakasarudzika yekutonhodza zvinhu.

Mafiriji ndiwo musimboti wezvinhu zvinotonhodza, zvichiita kuti mafiriji akwanise kunwa kupisa uye kuchengetedza tembiricha yemukati inotonhorera. Zvisinei, haasi ese mafiriji akagadzirwa zvakaenzana—kuumbwa kwawo nemakemikari, kukanganisa nharaunda, kuchengetedzeka, uye mashandiro zvinosiyana zvakanyanya. Kune vatengi, matekiniki, uye nyanzvi dzeindasitiri muEurope neNorth America, kunzwisisa misiyano iyi kwakakosha, kunyanya pakati pemitemo yakasimba yekuderedza kuburitswa kwemagasi anodziya pasi uye kuchengetedza ozone layer.

Maitiro ekushandisa mafiriji

Zvinodiwa Pakuongorora Zvinhu Zvine Chekuita Nemafiriji

Usati watanga kuongorora mhando dzakasiyana dzemafiriji, zvakakosha kutsanangura zviyero zvinonyanya kukosha pakushandisa firiji. Izvi zvinozivikanwa pasi rose muindasitiri yeHVAC/R (Heating, Ventilation, Air Conditioning, Refrigeration) uye zvinoumba sarudzo dzemitemo pasi rose:

  • ODP (Ozone Depletion Potential): Chiyero chekuti chinhu chinokuvadza zvakadini ozone layer. Chiyero chacho iR11 (refrigerant yave kurambidzwa), ine ODP ye1. Chiyero che0 chinoreva kuti refrigerant haina mhedzisiro yekuparadza ozone.
  • GWP (Global Warming Potential): Chiyero chemupiro wechinhu mukuchinja kwemamiriro ekunze kwemakore zana, zvichienzaniswa necarbon dioxide (CO₂, GWP = 1). Hunhu hwakaderera hweGWP hunokosheswa pasi pemitemo yakaita seEU's F-Gas Regulation uye US EPA's SNAP (Significant New Alternatives Policy).
  • Kurongwa Kwekuchengetedza kweASHRAE: Muyero (ASHRAE 34-2022) unoyera mafiriji nekupisa (Kirasi 1: isingatsve; Kirasi 2L: inotsvedza zvishoma; Kirasi 2: inotsvedza; Kirasi 3: inotsvedza zvakanyanya) uye chepfu (Kirasi A: ine chepfu shoma; Kirasi B: ine chepfu yakawanda). Mafiriji mazhinji efiriji anowira muKirasi A.
  • Kushanda kweThermodynamic: Kunosanganisira kushanda zvakanaka kwekutonhodza (COP, kana kuti Coefficient of Performance, kana yakakwirira = inoshanda zvakanyanya), kumanikidzwa kwekushanda (kunofanira kuenderana nedhizaini yecompressor yefiriji), uye tembiricha (yakakodzera mafiriji ane tembiricha iri pakati nepakati kana mafiriji ane tembiricha iri pasi).
  • Kuenderana: Inoshanda nemafuta e compressor emufiriji (semuenzaniso, mafuta emineral, mafuta ePOE) nezvinhu (semuenzaniso, zvisimbiso, mapombi) kudzivirira kukuvara kwesystem.

Kuongorora kweFiriji yeMunhu Mumwe nemumwe

Refrigerant yega yega ine simba nemiganhu yayo, zvichiita kuti ive yakakodzera kushandiswa munzvimbo dzakasiyana-siyana—kubva kumafiriji emumba kusvika kumafiriji ebhizinesi. Pazasi pane kutsanangurwa kwakadzama kwemhando yega yega.

1. R134a (Tetrafluoroethane)

Rudzi rweMakemikari: Hydrofluorocarbon yakachena (HFC)

Zvidimbu Zvikuru:

  • ODP: 0 (yakachengeteka kuozone)
  • GWP: 1,430 (pamusana peIPCC Sixth Assessment Report, makore zana)
  • Kirasi Yekuchengetedza yeASHRAE: A1 (haibatidzike, ine chepfu shoma)
  • Kumanikidzwa Kwekushanda: Pakati nepakati (kana tichienzanisa nedzimwe refrigerants)
  • Kuenderana: Inoshanda nemafuta ePOE (polyol ester) kana PAG (polyalkylene glycol).

Kushanda & Mashandisirwo:

R134a yakabuda muma1990 ichitsiva R12 (CFC ine ODP yakakwira, ikozvino yakarambidzwa pasi peMontreal Protocol). Yakava chinhu chikuru mumafiriji emumba, mafiriji madiki ezvinwiwa, uye mafiriji anotakurika nekuda kwehunhu hwayo husingatsvi uye nyore kubatanidzwa mumasisitimu aripo. Kushanda kwayo zvakanaka pakutonhodza (COP) kuri pakati nepakati—kwakakwana pakupisa kwefiriji kwakajairwa (2–8°C yenzvimbo itsva, -18°C yefiriji) asi yakaderera pane mafiriji echisikigo akadai seR600a.

Mamiriro Emutemo & Ezvakatipoteredza:

Kunyange zvazvo R134a isingakuvadzi ozone, GWP yayo yakakwira yakakonzera zvirambidzo muEurope neNorth America. Pasi pemutemo weEU weF-Gas Regulation (EC No 517/2014), kushandiswa kweR134a mumidziyo mitsva yekutonhodza kwakadzikiswa zvishoma nezvishoma kubvira muna 2020, nekudzikiswa kwakawanda kwakarongwa. Ichiri kuwanikwa mumafiriji ekare asi iri kutsiviwa nedzimwe nzira dzisina GWP yakawanda mumamodheru matsva.

Matambudziko: GWP yakawanda inoderedza kushanda kwenguva refu; kushanda kwakaderera pane mafiriji echisikigo.

2. R600a (Isobutane)

Rudzi rweMakemikari: Hydrocarbon yakachena (HC, "firiji yechisikigo" inobva mupetroleum/gasi)

Zvidimbu Zvikuru:

  • ODP: 0 (yakachengeteka kuozone)
  • GWP: 3 (kukanganiswa kwemamiriro ekunze kusingakoshi—imwe yedzishoma dziripo)
  • Kirasi Yekuchengetedza yeASHRAE: A3 (inobvira moto zvakanyanya, ine chepfu shoma)
  • Kumanikidzwa Kwekushanda: Kwakaderera (inoda macompressor akagadzirirwa masisitimu ane kumanikidzwa kwakaderera)
  • Kuenderana: Inoshanda nemafuta emineral kana alkylbenzene (AB) mafuta (kwete POE/PAG).

Kushanda & Mashandisirwo:

R600a ndiyo ikozvino inonyanya kushandiswa mufiriji mumafiriji emazuva ano emumba muEurope neNorth America. Kushanda kwayo zvakanyanya pakutonhodza (COP 5–10% yakakwira kupfuura R134a) kunoderedza kushandiswa kwesimba, zvichienderana neEU Energy Label uye US ENERGY STAR® standards. Kuderera kwayo kweGWP kunoitawo kuti itevedzere zvizere mitemo yakasimba yeutsi.

Kufunga Nezvekuchengetedza & Kuisa:

Kupisa ndiko dambudziko guru reR600a. Kuti vaderedze njodzi, vagadziri vanoganhurira huwandu hwayo hwekuchaja mumafiriji (kazhinji ≤150 gramu) uye vanoshandisa zvinhu zvisingaputike (semuenzaniso, macompressor akavharwa, zvikamu zvemagetsi zvisingapfurike). Matekiniki anoda kudzidziswa kwakakosha kuti agadzirise kudonha kwemvura, sezvo utsi hweR600a hwakasimba huchibvira.

Matambudziko: Kupisa kwakanyanya kunoda dhizaini uye kubata kwakanangana nekuchengetedzeka; hazvienderane nemafuta ePOE/PAG.

3. R290 (Propane)

Rudzi rweMakemikari: Hydrocarbon yakachena (HC, refrigerant yechisikigo)

Zvidimbu Zvikuru:

  • ODP: 0 (yakachengeteka kuozone)
  • GWP: 3 (yakafanana neR600a, kukanganiswa kwemamiriro ekunze kwakaderera zvakanyanya)
  • Kirasi Yekuchengetedza yeASHRAE: A3 (inobvira moto zvakanyanya, ine chepfu shoma—inobvira moto zvishoma pane R600a, ine simba shoma rekupisa)
  • Kumanikidzwa Kwekushanda: Pakati nepakati (yakakwirira kupfuura R600a, yakaderera pane R134a)
  • Kuenderana: Inoshanda nemafuta emaminerari kana mafuta eAB.

Kushanda & Mashandisirwo:

R290 inopa kugona kwakanyanya kutonhora—COP yayo yakakwira ne10–15% kupfuura R134a, zvichiita kuti ive yakakodzera kutonhora isingashandise simba zvakanyanya. Inoshandiswa mumafiriji madiki kusvika pakati nepakati emhuri, mafiriji madiki, uye mamwe mafiriji ekutengesa (uko huwandu hwekuchaja hushoma). Munzvimbo dzakadai seEU, iri kushandiswa zvakanyanya sekutsiva zvakananga R134a mumamodheru matsva.

Kuchengetedzeka & Mamiriro Ekutonga:

Kufanana neR600a, kutsva kweR290 kunoda matanho akasimba ekuchengetedza: miganho yekuchaja (≤150 magiramu emafiriji emumba), masisitimu ekuona kudonha kwemvura, uye zvinhu zvisingatsvi zviri mukati mefiriji. Inotevedzera zvizere EU F-Gas Regulation uye US EPA SNAP, isina hurongwa hwekudzikisa kupisa nekuda kweGWP yakaderera.

Matambudziko: Kupisa kwakanyanya kupfuura R600a; kunoda kuongororwa kwakasimba kwekuchengetedza panguva yekugadzira.

4. R404a (Musanganiswa weR125, R134a, R143a)

Rudzi rweMakemikari: Musanganiswa weHFC weNear-azeotropic (maHFC akawanda akasanganiswa kuti aite sehunhu hwerefrigerant imwe chete)

Zvidimbu Zvikuru:

  • ODP: 0 (yakachengeteka kuozone)
  • GWP: 3,922 (yakakwira zvakanyanya—imwe yemafuta anodziya anonyanya kukanganisa mamiriro ekunze)
  • Kirasi Yekuchengetedza yeASHRAE: A1 (haibatidzike, ine chepfu shoma)
  • Kumanikidzwa Kwekushanda: Kwakakwira (kwakagadzirirwa masisitimu ekupisa kwakaderera)
  • Kuenderana: Inoshanda nemafuta ePOE.

Kushanda & Mashandisirwo:

R404a yaimbova ndiyo yaishandiswa zvikuru pakutonhodza zvinhu zvemabhizinesi, kusanganisira mafiriji anofamba-famba, mabhokisi ekuratidza zvinhu muzvitoro, uye mafiriji emaindasitiri anoshanda kubva pa -20°C kusvika -40°C. Kukwanisa kwayo kutonhodza zvakanyanya uye kugadzikana kwayo pakupisa kwakaderera kwakaita kuti ive yakakodzera kushandiswa uku.

Mamiriro Emutemo & Ezvakatipoteredza:

GWP yakakwira zvakanyanya yeR404a yaita kuti ipere zvachose muEurope neNorth America. Pasi peEU F-Gas Regulation, kushandiswa kwayo mumidziyo mitsva kwakarambidzwa muna 2020, uye kupinzwa/kutengeswa kwayo kunze kwenyika kwakaganhurirwa zvakanyanya. MuUS, EPA yakanyora R404a se "chinhu chine GWP yakawanda" uye inoda kutsiviwa neimwe nzira ine GWP shoma (semuenzaniso, R452A, R513A) mumasisitimu matsva. Inoramba iri mumafiriji ekare ekutengeserana asi iri kubviswa kuburikidza nekuvandudzwa.

Matambudziko: Kusashanda zvakanaka kwemagetsi (GWP); kusashandisa simba zvakanaka zvichienzaniswa nedzimwe nzira dzemazuva ano; zvinobatsira zvikuru mukuchinja kwemamiriro ekunze.

5. R507 (Musanganiswa weR125 neR143a)

Rudzi rweMakemikari: Musanganiswa weAzeotropic HFC (musanganiswa unofashaira/kunyorovesa patembiricha imwe chete, semuchina wefriji wakachena)

Zvidimbu Zvikuru:

  • ODP: 0 (yakachengeteka kuozone)
  • GWP: 3,985 (yakafanana neR404a, yakanyanya kukwira)
  • Kirasi Yekuchengetedza yeASHRAE: A1 (haibatidzike, ine chepfu shoma)
  • Kumanikidzwa Kwekushanda: Kwakakwira (kwakakwira zvishoma kupfuura R404a)
  • Kuenderana: Inoshanda nemafuta ePOE.

Kushanda & Mashandisirwo:

R507 ishamwari yepedyo yeR404a, yakagadzirirwa kutonhora munzvimbo dzekutengeserana dzinodziya zvishoma (semuenzaniso, mafiriji akadzika, mabhokisi ekuratidzira chikafu akaomeswa nechando) uko kutonhora kwakasimba kuri -30°C kusvika -50°C kunodiwa. Hunhu hwayo hwekuzeotropic hunoreva kuti haiparadzanise kuita zvikamu panguva yekudonha kwemvura, zvichiita kuti kugadzirisa kuve nyore - mukana wepamusoro pemisanganiswa yekuzeotropic yakaita seR404a.

Mamiriro Emutemo & Ezvakatipoteredza:

Kufanana neR404a, huwandu hweGWP hwakakwira hweR507 hwakakonzera mitemo yakaoma. Mutemo weEU F-Gas Regulation wakarambidza kushandiswa kwayo mumidziyo mitsva muna 2020, uye US EPA yakaitumidza se "chinhu chinonetsa" pasi peSNAP. Iri kutsiviwa nedzimwe nzira dzisina GWP dzakadai seR448A (GWP = 1,387) uye R449A (GWP = 1,397) mukushandiswa kwebhizinesi.

Matambudziko: GWP yakakwira zvakanyanya; hapana kushanda kwenguva refu pasi pemitemo yepasi rose yekubudisa utsi; inogumira kune masisitimu ekare.

Mitengo yemafiriji akasiyana inosiyana. Iyi ndiyo chati yemafambiro egore raChikumi 2025:

Chati yemaitiro

Kuenzanisa Kwemafiriji

Tafura iri pazasi inoratidza mutsauko mukuru uripo pakati pemafiriji mashanu, ichiratidza kukodzera kwawo kushandiswa mune mamwe mamiriro ezvinhu:

 

Refrigerant

Rudzi

ODP

GWP (makore zana)

Kirasi yeASHRAE

Kumanikidzwa Kwekushanda

Kushandiswa Kwakajairika

Kutevedzera Mutemo weZvakatipoteredza (EU/US)

Dambudziko Guru

R134a

HFC yakachena

0

1,430

A1

Pakati nepakati

Mafiriji emhuri ekare

Yadzikiswa zvishoma nezvishoma; ine zvishoma muzvishandiso zvitsva

GWP Yakakwira; kushanda zvishoma

R600a

HC yakachena

0

3

A3

Zvakaderera

Mafiriji emhuri emazuva ano

Inotevedzera zvizere; hapana kuderedzwa kwechikamu

Kupisa kwakanyanya

R290

HC yakachena

0

3

A3

Pakati nepakati-pasi

Mafiriji emumba asingashandise simba zvakanyanya

Inotevedzera zvizere; hapana kuderedzwa kwechikamu

Kupisa kwakanyanya kupfuura R600a

R404a

Musanganiswa weHFC

0

3,922

A1

Yakakwirira

Mafiriji ekare ekutengeserana

Yakarambidzwa mumidziyo mitsva

GWP yakakwira zvakanyanya; kukanganisa kwemamiriro ekunze

R507

Musanganiswa weHFC

0

3,985

A1

Yakakwirira

Mafiriji ekare anodziya zvishoma

Yakarambidzwa mumidziyo mitsva

GWP yakakwira zvakanyanya; ramangwana rakaganhurirwa

Maitiro Ekutonga & Kuchinja Kwemaindasitiri

Musika wepasi rose wezvinwiwa zvinotonhorera uri kutungamirwa nezvinangwa zviviri zvikuru: kubvisa zvinhu zvinoparadza ozone (zvakawanikwa kune zvakawanda zvinotonhorera) uye kuderedza kuburitswa kwemhepo inokonzera kudziya kwepasi (chinangwa chiripo parizvino). MuEurope neNorth America, mitemo iri kukurumidzisa shanduko kuenda kune sarudzo dzeGWP shoma:

  • Mutemo weEU F-Gas: Unorayira kudzikiswa kwe79% mukushandiswa kweHFC panosvika 2030 (zvichienzaniswa nemazinga egore ra2015) uye unorambidza mafiriji ane GWP yakawanda (GWP > 2,500) mumidziyo mitsva yekufiriji.
  • US EPA SNAP: Inoisa mafiriji ane GWP shoma (semuenzaniso, R600a, R290, R452A) se "anogamuchirwa" kune akawanda mashandisirwo uye inorambidza sarudzo dzine GWP yakawanda (semuenzaniso, R404a, R507) mumasisitimu matsva.

Kune vatengi, izvi zvinoreva:

  • Mafiriji matsva emumba anoshandisa R600a kana R290 chete (nekuda kwekusakwana kweGWP uye kushanda zvakanaka kwazvo).
  • Kuisa firiji yekutengeserana kuchachinja kuita misanganiswa yeGWP shoma (semuenzaniso, R448A, R454C) kana mafiriji echisikigo akadai seCO₂ (R744) kune masisitimu makuru.
  • Mafiriji ekare anoshandisa R134a, R404a, kana R507 anoda kuraswa kana kugadziriswa zvakanaka kuti aenderane nemitemo.

Kusarudza refrigerant yakakodzera yefiriji kunoenderana nekuenzanisa zvinhu zvina: kukanganisa nharaunda (ODP/GWP), kuchengetedzeka (kubvira moto/chepfu), kushanda zvakanaka (kushanda zvakanaka/kumanikidzwa), uye kutevedzera mitemo. Kune akawanda mashandisirwo emazuva ano:

  • R600a neR290 ndidzo sarudzo dzakanakisa dzemafiriji emumba, zvichipa GWP yakaderera uye kushanda zvakanaka (nematanho ekuchengetedza ekugadzirisa kutsva).
  • R404a neR507 hazvina kushandiswa pakushandisa masisitimu matsva, zvinongogumira pakushandisa michina yekare yekutengeserana kusvika yagadziriswazve kana kutsiviwa.
  • R134a isarudzo yekuchinja, zvishoma nezvishoma iri kubviswa panzvimbo yekushandisa mafiriji echisikigo.

Sezvo mitemo ichinyanya kusimba uye tekinoroji ichifambira mberi, indasitiri icharamba ichiisa pamberi mafiriji echisikigo uye misanganiswa yeGWP shoma—ichivimbisa kuti masisitimu ekufiriji anoshanda uye anogara kwenguva refu. Kune mainjiniya nevatengi, kugara uchiziva nezvekusiyana uku kwakakosha pakuita sarudzo dzine mutoro uye dzinotevedzera mitemo.

Manyuko: ASHRAE Handbook—Refrigeration (2021), IPCC Sixth Assessment Report (2022), EU F-Gas Regulation (EC Nhamba 517/2014), US EPA SNAP Program (2023).


Nguva yekutumira: Gumiguru-23-2025 Maonero: